มัลลิแกน (Mulligan) คือข้อตกลงในกลุ่มเพื่อนที่ให้ตีช็อตที่พลาดใหม่ได้ 1 ครั้งโดยไม่เสียโทษ มัลลิแกนไม่มีในกติกากอล์ฟ และใช้ในการแข่งขันอย่างเป็นทางการไม่ได้ แต่เป็นวิธีที่ช่วยให้การออกรอบกันเองหรือการแข่งขันของก๊วนสนุกและเดินเกมเร็วขึ้น นอกจากมัลลิแกนแล้ว ยังมีข้อตกลงในกลุ่มแบบอื่น เช่น การดรอปใกล้จุดที่ลูก OB โดยเสียโทษ 1 สโตรก ซึ่งต่างจากกติกาจริงเช่นกัน
มัลลิแกนคืออะไร
มัลลิแกน (mulligan) คือการยกเลิกช็อตที่พลาดเหมือนไม่เคยตี แล้วตีใหม่ได้โดยไม่เสียโทษ เป็นคำที่ใช้กันทั่วโลก พูดกับนักกอล์ฟชาติไหนก็เข้าใจ
รูปแบบที่นิยมใช้มีดังนี้
- ให้เฉพาะทีช็อตหลุมแรก เผื่อความตื่นเต้นช่วงเช้าและร่างกายที่ยังไม่อุ่น ในภาษาอังกฤษบางครั้งเรียกว่า “breakfast ball”
- ให้ครึ่งละ 1 ครั้ง คือกำหนดจำนวนครั้ง แล้วใช้หลุมไหนก็ได้
- ให้เฉพาะทีช็อต ช็อตที่ 2 เป็นต้นไปใช้ไม่ได้
เมื่อใช้มัลลิแกนแล้ว ให้ถือว่าลูกแรกไม่ได้ตี และเล่นต่อด้วยลูกที่ตีใหม่ แม้ลูกแรกจะออกมาดีกว่าก็ตาม ส่วนใหญ่ตกลงกันให้ใช้ลูกที่ตีใหม่ ถ้าเลือกลูกที่ดีกว่าได้ จะกลายเป็นการตี 2 ลูกแล้วเลือกเอาลูกดีไปเลย
ที่มาของคำว่ามัลลิแกน
ที่มาของคำมีหลายทฤษฎี ทฤษฎีที่รู้จักกันมากที่สุดเล่าว่า ในช่วงทศวรรษ 1920 ชายชื่อ David B. Mulligan ซึ่งเล่นกอล์ฟที่สโมสรแห่งหนึ่งใกล้เมืองมอนทรีออล ประเทศแคนาดา ตีทีช็อตพลาดแล้วขอตีใหม่อีกลูก จนกลายเป็นธรรมเนียม อีกทฤษฎีหนึ่งบอกว่ามาจากชายชื่อมัลลิแกนอีกคนที่สโมสรกอล์ฟในรัฐนิวเจอร์ซีย์ สหรัฐฯ ยังไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัด
ข้อตกลงดรอปใกล้จุดที่ลูกออก โดยเสียโทษ 1 สโตรก
อีกข้อตกลงในกลุ่มที่พบได้ คือเมื่อลูก OB หรือหาไม่เจอ แทนที่จะกลับไปตีใหม่จากจุดเดิม ให้ดรอปใกล้จุดที่ลูกออกไปหรือหายไป แล้วเล่นต่อโดยเสียโทษ 1 สโตรก ในญี่ปุ่นเรียกข้อตกลงนี้ว่า “วันเพนัลตี้” (one penalty) รายละเอียดต่างกันไปในแต่ละกลุ่ม บางกลุ่มใช้กับป่าหรือหน้าผาที่ไม่มีหลัก OB ด้วย
ตามกติกา ลูก OB และลูกหายต้องเพิ่มโทษ 1 สโตรกแล้วตีใหม่จากจุดเดิม ถ้าทีช็อต OB ช็อตถัดไปคือสโตรกที่ 3 จากที (บทความเรื่อง OB และลูกสำรอง) ข้อตกลงแบบนี้ได้ระยะคืนมาแต่เสียโทษแค่ 1 สโตรก จึงมักได้สกอร์น้อยกว่าเล่นตามกติกาจริง
เทียบกับกติกาจริง
เมื่อนำมัลลิแกนและข้อตกลงในกลุ่มมาเทียบกับกติกากอล์ฟและกติกาท้องถิ่นของสนาม จะเห็นความต่างชัดเจน
| วิธี | สถานะ | เมื่อทีช็อต OB |
|---|---|---|
| กติกากอล์ฟ (สโตรกและระยะ) | กติกากอล์ฟ | เสียโทษ 1 สโตรก ตีใหม่จากที เป็นสโตรกที่ 3 |
| กติกาท้องถิ่น E-5 | กติกาท้องถิ่นที่กติกากอล์ฟรองรับ ใช้ได้เมื่อสนามหรือผู้จัดประกาศใช้ | เสียโทษ 2 สโตรก ดรอประหว่างจุดที่ลูกออกกับแฟร์เวย์ เป็นสโตรกที่ 4 |
| ทีพิเศษ (OB Tee) | ข้อกำหนดของบางสนาม | ตีสโตรกที่ 4 จากทีพิเศษ |
| ดรอปใกล้จุดที่ลูกออก เสียโทษ 1 สโตรก | ข้อตกลงในกลุ่ม | ตีจากใกล้จุดที่ลูกออก เป็นสโตรกที่ 3 |
| มัลลิแกน | ข้อตกลงในกลุ่ม | ตีใหม่จากทีโดยไม่เสียโทษ เป็นสโตรกที่ 2 |
กติกาท้องถิ่น E-5 ที่เริ่มใช้ในปี 2019 ก็ให้เล่นจากใกล้จุดที่ลูกออกเหมือนกัน แต่โทษคือ 2 สโตรก เพื่อให้สกอร์ใกล้เคียงกับการตีใหม่จากจุดเดิมแล้วตีได้ดี
ถ้าใช้มัลลิแกนหรือข้อตกลงในกลุ่มในการแข่งขันที่เล่นตามกติกาจริง แล้วส่งสกอร์ตามนั้น จะเป็นการส่งสกอร์ต่ำกว่าความจริง และอาจถูกตัดสิทธิ์ รอบที่จะนำสกอร์ไปใช้คำนวณแฮนดิแคปก็ควรเล่นโดยไม่ใช้ข้อตกลงเหล่านี้
ตกลงอะไรบ้างเมื่อใช้มัลลิแกนในการแข่งขันของก๊วน
ถ้าจะใช้มัลลิแกนหรือข้อตกลงในกลุ่มในการแข่งขันกันเอง สิ่งสำคัญที่สุดคือแจ้งกติกาเดียวกันให้ทุกคนรู้ก่อนออกรอบ ถ้าแต่ละกลุ่มใช้ต่างกัน อันดับจะไม่ยุติธรรม ผู้จัดควรกำหนดเรื่องเหล่านี้
- ใช้มัลลิแกนได้หรือไม่ ถ้าได้ ใช้ได้กี่ครั้ง และกับช็อตไหน (เฉพาะทีช็อต หรือช็อตไหนก็ได้)
- ใช้ข้อตกลงดรอปใกล้จุดที่ลูกออกได้หรือไม่ ใช้เฉพาะ OB หรือรวมลูกหายและป่าด้วย
- ถ้าสนามมีทีพิเศษหรือประกาศใช้ E-5 จะใช้วิธีของสนามหรือข้อตกลงของกลุ่ม
- ลูกที่ตีด้วยมัลลิแกน นับเป็นรางวัลตีไกล (Longest Drive) หรือตีใกล้ธง (Nearest to the Pin) ได้หรือไม่
- ถ้าใช้วิธีคิดแต้มต่ออย่างระบบ 36 จะนับสโตรกอย่างไร
มัลลิแกนมีข้อดีตรงที่ช่วยให้เกมเดินเร็วขึ้น ถ้าต้องตีใหม่ทุกครั้งที่ OB จะเสียเวลามาก การให้มัลลิแกน 1 ครั้งอาจช่วยให้กลุ่มเดินเร็วขึ้นได้ ธรรมเนียมอีกอย่างที่ช่วยประหยัดเวลาคือ OK พัตต์ (gimme) ที่ให้ถือว่าพัตต์สั้น ๆ ลงหลุมโดยไม่ต้องพัตต์ (มารยาทรอบกรีน)
ความต่างจากการผ่อนผันตามกติกาท้องถิ่น
สิ่งที่มักสับสนกับข้อตกลงในกลุ่ม คือกติกาท้องถิ่นที่สนามประกาศใช้อย่างเป็นทางการ เช่น ช่วงที่สภาพหญ้าไม่ดี สนามอาจประกาศใช้ Preferred Lies ให้ยกลูกบนแฟร์เวย์แล้ววางใหม่ในระยะที่กำหนด เช่น 6 นิ้ว ซึ่งเป็นกติกาท้องถิ่นต้นแบบที่ R&A และ USGA จัดทำไว้ ถ้าสนามหรือผู้จัดประกาศใช้ ก็ใช้ได้อย่างถูกต้อง ต่างจากมัลลิแกน เพราะเป็นการผ่อนผันที่อยู่ในกติกา ก่อนออกรอบควรดูว่าสนามใช้กติกาท้องถิ่นอะไรบ้าง จากสกอร์การ์ดหรือประกาศที่จุดออกตัว
เมื่อเล่นกับนักกอล์ฟต่างชาติ
มัลลิแกนเป็นคำที่รู้จักกันทั่วโลก ถามว่า “Mulligans on the first tee?” (ทีหลุมแรกให้มัลลิแกนไหม) ก็เข้าใจกัน แต่ข้อตกลงอื่นในกลุ่มไม่มีชื่อที่ใช้ร่วมกัน ถ้าไปเล่นที่อินโดนีเซีย มาเลเซีย หรือเล่นกับนักกอล์ฟต่างชาติ แล้วอยากใช้ข้อตกลงดรอปใกล้จุดที่ลูกออก ให้อธิบายวิธีตรง ๆ เช่น “Can we just drop near where it went out with one penalty?” (ดรอปใกล้จุดที่ลูกออก เสียโทษ 1 สโตรกได้ไหม) สนามในต่างประเทศหลายแห่งไม่มีทีพิเศษ จึงควรตกลงวิธีจัดการลูก OB กับผู้เล่นร่วมกลุ่มก่อนออกรอบ (ศัพท์กอล์ฟภาษาอังกฤษที่ควรรู้)