“Fore” (โฟร์) คือคำที่ตะโกนเพื่อเตือนคนที่อยู่ในทิศทางของลูก เมื่อลูกที่ตีไปอาจโดนคน ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มข้างหน้า คนที่อยู่หลุมข้าง ๆ หรือพนักงานดูแลสนาม ถ้าลูกพุ่งไปหาใคร คนที่ตีต้องตะโกนเสียงดังทันที กติกากอล์ฟเองก็เขียนไว้ว่าเมื่อมีอันตรายต้องเตือนทันที
กติกากอล์ฟกำหนดไว้อย่างไร
กติกาข้อ 1.2a ของกติกากอล์ฟ (R&A และ USGA) กำหนดให้ผู้เล่นทุกคนเล่นตาม “เจตนารมณ์ของเกม” โดยยกตัวอย่างการคำนึงถึงผู้อื่นไว้ ได้แก่ การเล่นอย่างรวดเร็ว การระวังความปลอดภัยของผู้อื่น และการไม่รบกวนการเล่นของผู้อื่น
การตีความกติกาข้อนี้ระบุว่า ผู้เล่นที่ตีลูกไปในทิศที่อาจโดนคน ควรเตือนทันทีด้วยการตะโกน เช่น “Fore” ซึ่งเป็นคำเตือนตามธรรมเนียม หมายความว่าคำที่ใช้ไม่จำเป็นต้องเป็น “Fore” เท่านั้น แต่การเตือนให้รู้ถึงอันตรายเป็นหน้าที่ของผู้เล่น
- การไม่ตะโกนเตือนไม่มีโทษสโตรกที่กำหนดไว้ตายตัว
- แต่ถ้าคณะกรรมการเห็นว่าเป็นการประพฤติผิดร้ายแรง ก็สามารถตัดสิทธิ์จากการแข่งขันได้
- ถ้าสโมสรหรือรายการแข่งขันกำหนดโทษไว้ในหลักปฏิบัติ (Code of Conduct) ของตัวเอง ให้ปฏิบัติตามนั้น
สถานการณ์ที่ต้องตะโกน
หลักพื้นฐานคือ ถ้าลังเลให้ตะโกน ตะโกนแล้วไม่มีอะไรเกิดขึ้นก็จบ แต่ถ้าไม่ตะโกนแล้วลูกไปโดนคน อาจบาดเจ็บสาหัสได้
- ลูกโค้งไปยังหลุมข้าง ๆ และมีคนอยู่ตรงนั้น หรือมองไม่เห็นว่ามีคนหรือไม่
- ตีได้ไกลจนอาจถึงกลุ่มข้างหน้า
- เป็นหลุมที่มองไม่เห็นจุดตก (Blind Hole) และอาจมีคนอยู่ในทิศทางของลูก
- ลูกไปทางที่มีคน เช่น ทางรถกอล์ฟ กรีนซ้อม หรือร้านค้าในสนาม
- ลูกไปทางคนที่กำลังดูแลสนาม หรือแคดดี้ของกลุ่มอื่น
ต้องตะโกนทันทีหลังตี ถ้าตะโกนตอนที่ลูกใกล้จะตกแล้ว อีกฝ่ายจะไม่มีเวลาป้องกันตัว ถ้าคนตีตะโกนไม่ทัน ผู้เล่นร่วมกลุ่มหรือแคดดี้ตะโกนแทนได้ บางครั้งคนที่ยืนดูจากด้านข้างก็มองเห็นทิศทางลูกชัดกว่าคนตีเอง
คำที่ใช้ตะโกน และที่มาของคำ
ภาษาอังกฤษสะกดว่า fore ออกเสียงใกล้กับ “โฟร์” สนามกอล์ฟทั่วโลกใช้การตะโกน “Fore!” เป็นหลัก และบางครั้งก็บอกทิศทางเพิ่ม เช่น “Fore right!” (ลูกไปทางขวา) หรือ “Fore left!” (ลูกไปทางซ้าย) ถ้าตะโกนพร้อมกับเหยียดแขนชี้ไปทางที่ลูกไป คนที่อยู่ไกลก็จะเข้าใจได้ง่ายขึ้น
ที่มาของคำยังไม่ชัดเจน ทฤษฎีที่ได้รับการยอมรับมากคือ มาจากการเรียก “ฟอร์แคดดี้ (forecaddie)” คนที่ยืนอยู่ข้างหน้าเพื่อดูจุดตกของลูก แล้วคำถูกย่อลง และเชื่อกันว่าเป็นคำที่มาจาก before ในภาษาอังกฤษ ใช้เตือนคนที่อยู่ข้างหน้า USGA ยังแนะนำอีกทฤษฎีหนึ่งว่า เป็นสัญญาณของทหารสมัยก่อน เวลาแถวหลังยิงข้ามศีรษะแถวหน้า
วิธีป้องกันตัวเมื่อได้ยินคำว่า Fore
เมื่อได้ยินเสียง การเงยหน้ามองหาว่าลูกมาจากไหนเป็นเรื่องอันตราย ให้ทำดังนี้
- ย่อตัวลงตรงนั้น แล้วใช้แขนทั้งสองข้างกอดศีรษะไว้
- ถ้ามีรถกอล์ฟหรือต้นไม้อยู่ใกล้ ๆ ให้หลบเข้าไปด้านหลัง
- หันหลังให้ทิศที่ลูกมา อย่าหันหน้าหรือศีรษะไปทางลูก
ถ้าคนในกลุ่มเดียวกันเป็นคนตะโกนก็ทำเช่นเดียวกัน แม้เป็นลูกของกลุ่มตัวเอง ก็อาจโดนลูกที่กระดอนกลับมาได้
เมื่อลูกไปโดนคน
ก่อนอื่นให้ไปหาอีกฝ่ายเพื่อดูอาการและขอโทษ ถ้าบาดเจ็บให้แจ้งสนามกอล์ฟ
ในแง่กติกา ถ้าลูกที่กำลังเคลื่อนที่ไปโดนคนโดยบังเอิญ จะไม่มีใครได้รับโทษ ให้เล่นลูกต่อจากจุดที่ลูกหยุด ตั้งแต่การปรับปรุงกติกาปี 2019 กรณีลูกโดนตัวเอง แคดดี้ของตัวเอง หรืออุปกรณ์ของตัวเอง ก็ไม่มีโทษแล้วเช่นกัน
ถ้าลูกเข้าไปในหลุมข้าง ๆ กลุ่มที่เล่นหลุมนั้นได้สิทธิ์เล่นก่อน ให้ส่งสัญญาณกับกลุ่มนั้น และตีเมื่อแน่ใจว่าตีได้แล้ว ช็อตที่ตีกลับเข้าหลุมของตัวเอง ให้เน้นตีไปในทิศที่ปลอดภัยและไม่มีคนของหลุมนั้นอยู่
สนามกอล์ฟในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ บางสนามมีหลุมที่อยู่ติดกันมาก และมีแนวต้นไม้หรือพุ่มไม้บังจนมองไม่เห็นอีกฝั่ง ถ้าไม่แน่ใจว่ามีคนอยู่ทางที่ลูกโค้งไปหรือไม่ ให้ตะโกนโดยไม่ลังเล “Fore!” เป็นคำที่เข้าใจกันได้ทุกประเทศ แคดดี้ท้องถิ่นและนักกอล์ฟกลุ่มอื่นก็เข้าใจ
ในสนามที่มีแคดดี้ แคดดี้มักตามดูทิศทางลูก และหลายครั้งก็ตะโกน “Fore” ให้ก่อน แต่หน้าที่เตือนของคนตีก็ยังเหมือนเดิม ถ้าแคดดี้ตะโกนแล้ว ตัวเองก็ควรส่งเสียงด้วยและชี้ทิศทางด้วยแขน เพื่อไม่ให้ตีลูกไปโดนกลุ่มข้างหน้า ให้ถามแคดดี้ก่อนว่ากลุ่มข้างหน้าไปไกลพอแล้วหรือยัง แล้วค่อยตี จะอุ่นใจกว่า
ระยะห่างจากกลุ่มข้างหน้าและการรอเพื่อไม่ให้ตีลูกเข้ากรีนที่ยังมีคนอยู่ อ่านได้ในบทความมารยาทรอบกรีน ส่วนการปฏิบัติตัวพื้นฐานในสนามกอล์ฟ อ่านได้ที่มารยาทกอล์ฟสำหรับมือใหม่