อัลบาทรอส (albatross) คือการจบหลุมด้วยจำนวนสโตรกต่ำกว่าพาร์ 3 สโตรก เช่น จบพาร์ 5 ใน 2 สโตรก หรือทำโฮลอินวันในหลุมพาร์ 4 ส่วนคอนดอร์ (condor) คือสกอร์ต่ำกว่าพาร์ 4 สโตรก ซึ่งในความเป็นจริงแทบทั้งหมดคือโฮลอินวันในหลุมพาร์ 5 ทั้งสองอย่างหายากกว่าโฮลอินวันมาก และในสหรัฐอเมริกาเรียกอัลบาทรอสว่า double eagle (ดับเบิลอีเกิล)
ตารางชื่อเรียกสกอร์
ชื่อเรียกสกอร์ในแต่ละหลุมขึ้นอยู่กับว่าต่างจากพาร์เท่าไร ตารางนี้สรุปว่าในพาร์ 3, 4 และ 5 จบหลุมด้วยกี่สโตรกจึงเรียกว่าอะไร
| ต่างจากพาร์ | ชื่อเรียก | พาร์ 3 | พาร์ 4 | พาร์ 5 |
|---|---|---|---|---|
| −4 | คอนดอร์ | – | – | 1 สโตรก |
| −3 | อัลบาทรอส (ดับเบิลอีเกิล) | – | 1 สโตรก | 2 สโตรก |
| −2 | อีเกิล | 1 สโตรก | 2 สโตรก | 3 สโตรก |
| −1 | เบอร์ดี้ | 2 สโตรก | 3 สโตรก | 4 สโตรก |
| 0 | พาร์ | 3 สโตรก | 4 สโตรก | 5 สโตรก |
| +1 | โบกี้ | 4 สโตรก | 5 สโตรก | 6 สโตรก |
| +2 | ดับเบิลโบกี้ | 5 สโตรก | 6 สโตรก | 7 สโตรก |
| +3 | ทริปเปิลโบกี้ | 6 สโตรก | 7 สโตรก | 8 สโตรก |
จากตารางจะเห็นว่าโฮลอินวันในหลุมพาร์ 3 คืออีเกิล ในพาร์ 4 คืออัลบาทรอส และในพาร์ 5 คือคอนดอร์ ส่วนในพาร์ 3 ไม่มีทางทำอัลบาทรอสได้ เพราะจะต้องจบหลุมด้วย 0 สโตรก
สกอร์ที่แย่กว่าพาร์หลายสโตรกมักเรียกตามจำนวนสโตรกที่เกิน เช่น ทริปเปิลโบกี้ (+3) และควอดรูเปิลโบกี้ (+4) ส่วนชื่อนกใช้เฉพาะสกอร์ที่ดีกว่าพาร์เท่านั้น
ทำไมจึงใช้ชื่อนก
ธรรมเนียมการตั้งชื่อนกให้สกอร์ที่ดีกว่าพาร์ เชื่อกันว่าเริ่มในสหรัฐอเมริกาช่วงปลายศตวรรษที่ 19 เมื่อนักกอล์ฟเรียกช็อตที่ดีว่า “bird” จนเกิดคำว่า “เบอร์ดี้” ขึ้น จากนั้นสกอร์ต่ำกว่าพาร์ 2 สโตรกจึงได้ชื่อนกที่ใหญ่กว่าอย่างอีเกิล (นกอินทรี) สกอร์ต่ำกว่าพาร์ 3 สโตรกได้ชื่อนกทะเลขนาดใหญ่อย่างอัลบาทรอส (นกอัลบาทรอส) และสกอร์ต่ำกว่าพาร์ 4 สโตรกได้ชื่อนกขนาดใหญ่อย่างคอนดอร์
ชื่อเรียกสกอร์ต่ำกว่าพาร์ 3 สโตรกแตกต่างกันไปตามประเทศ
- albatross (อัลบาทรอส): ใช้ในอังกฤษและหลายประเทศที่เล่นกอล์ฟภายใต้กติกาของ R&A
- double eagle (ดับเบิลอีเกิล): ใช้เป็นหลักในสหรัฐอเมริกา และได้ยินบ่อยขึ้นทั่วโลกจากการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์
มีบันทึกว่าทั้งสองคำถูกใช้ในหนังสือพิมพ์มาตั้งแต่ทศวรรษ 1920 บางคนบอกว่าการเรียกว่า “ดับเบิล” ไม่สมเหตุสมผล เพราะ −3 ไม่ใช่สองเท่าของอีเกิล (−2) แต่ในสหรัฐอเมริกา double eagle ก็ยังเป็นคำที่ใช้กันทั่วไปจนถึงทุกวันนี้
อัลบาทรอสหายากแค่ไหน
การทำอัลบาทรอสต้องตีช็อตที่สองในพาร์ 5 ลงหลุมโดยตรง หรือตีช็อตแรกในพาร์ 4 ลงหลุมโดยตรง นอกจากต้องตีได้ไกลแล้ว ช็อตสุดท้ายยังต้องอาศัยโชคให้ลูกลงหลุมด้วย
- รายการมาสเตอร์สซึ่งเริ่มจัดในปี 1934 มีการบันทึกอัลบาทรอสเพียง 4 ครั้ง นับจนถึงครั้งของหลุยส์ อูสต์ฮุยเซน (Louis Oosthuizen) ในปี 2012
- โฮลอินวันในพาร์ 4 ทำได้เฉพาะในหลุมพาร์ 4 ที่สั้น เชื่อกันว่าใน PGA Tour มีการบันทึกโฮลอินวันในพาร์ 4 เพียงครั้งเดียว คือของแอนดรูว์ แมกกี (Andrew Magee) ในรายการฟีนิกซ์ โอเพ่น ปี 2001
คอนดอร์ยิ่งหายากกว่านั้น ทั่วโลกมีกรณีที่ได้รับการยืนยันเพียงไม่กี่ครั้ง (บางแหล่งนับ 5 ครั้ง บางแหล่งนับ 6 ครั้ง) โฮลอินวันในพาร์ 5 แทบทั้งหมดเกิดในหลุมด็อกเลกที่ตีข้ามต้นไม้เพื่อตัดมุม หรือลูกกลิ้งไปไกลมากเพราะพื้นแข็งหรือลมส่ง
อัลบาทรอสและคอนดอร์ที่มีชื่อเสียง
- มาสเตอร์ส ปี 1935 (ยีน ซาราเซน / Gene Sarazen): หลุม 15 พาร์ 5 ตีช็อตที่สองด้วยแฟร์เวย์วูดลงหลุมโดยตรง ช็อตเดียวนี้ทำให้ไล่ทันผู้นำ และชนะในการเพลย์ออฟ จนได้รับการขนานนามว่า “ช็อตที่ดังก้องไปทั่วโลก” (the shot heard round the world)
- มาสเตอร์ส ปี 2012 (หลุยส์ อูสต์ฮุยเซน): หลุม 2 พาร์ 5 ช็อตที่สองกลิ้งลงหลุม เป็นอัลบาทรอสครั้งที่ 4 ของมาสเตอร์ส และเป็นครั้งแรกที่เกิดขึ้นที่หลุม 2 ส่วนผลการแข่งขันปีนั้นเขาแพ้บับบา วัตสัน (Bubba Watson) ในการเพลย์ออฟ
- ฟีนิกซ์ โอเพ่น ปี 2001 (แอนดรูว์ แมกกี): ช็อตแรกในหลุม 17 พาร์ 4 กลิ้งขึ้นกรีน ไปโดนพัตเตอร์ของผู้เล่นกลุ่มข้างหน้าจนเปลี่ยนทิศ แล้วลงหลุมไป เป็นโฮลอินวันในพาร์ 4 และนับเป็นอัลบาทรอส
- ปี 1962 รัฐอาร์คันซอ สหรัฐอเมริกา (แลร์รี บรูซ / Larry Bruce): ในหลุมด็อกเลกพาร์ 5 ตีช็อตแรกข้ามยอดไม้ลงหลุมโดยตรง ถือเป็นคอนดอร์ครั้งแรกที่มีบันทึกไว้
- ปี 2020 รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา (เควิน พอน / Kevin Pon): ในหลุมพาร์ 6 ซึ่งหาได้ยาก ตีช็อตที่สองลงหลุม จบหลุมใน 2 สโตรก ต่ำกว่าพาร์ 4 สโตรกจึงเป็นคอนดอร์
ถ้ามือสมัครเล่นทำอัลบาทรอสได้
ในรอบของมือสมัครเล่นก็มีโอกาสเกิดอัลบาทรอสหรือคอนดอร์ได้บ้าง แม้จะน้อยมาก เพื่อให้มีหลักฐานเป็นบันทึก ควรทำสิ่งต่อไปนี้
- ให้เพื่อนร่วมก๊วนช่วยยืนยันว่าลูกอยู่ในหลุมจริง
- เขียนจำนวนสโตรกในสกอร์การ์ดให้ถูกต้อง และให้เพื่อนร่วมก๊วนเซ็นรับรอง
- แจ้งเจ้าหน้าที่ของสนาม บางสนามจะบันทึกไว้เป็นสถิติให้
ถ้าเล่นกับนักกอล์ฟต่างชาติ พูดเป็นภาษาอังกฤษว่า “I made an albatross on the 15th.” (ทำอัลบาทรอสที่หลุม 15) ส่วนกับเพื่อนชาวอเมริกันใช้คำว่า “double eagle” จะเข้าใจง่ายกว่า ถ้าเป็นโฮลอินวันในพาร์ 4 ก็พูดว่า “a hole-in-one on a par 4” หรือ “an ace on a par 4”